De filosofie van de hadj en de geheimen van haar rituelen

De filosofie van de hadj en de geheimen van haar rituelen

إHet onderzoek naar de kwestie van de hadj en haar plaats binnen de islamitische wetgeving, ook al lijkt het beknopt en samengevat, evenals het onderzoek naar haar positie binnen de islamitische voorschriften en verplichtingen, en de grote aandacht die de openbaring, de Koran en de soenna aan de hadj hebben geschonken; en het bestuderen van de aard en diepgang van de regels en rituelen van de hadj, haar historische wortels, en de nauwe en juiste band die de hadj verbindt met het fundament van het monotheïsme — dit alles kan voor ons de achtergrond verduidelijken van de brede filosofische horizon die de hadj bezit, evenals de zeeën van haar diepe geheimen en de verborgen diepten die besloten liggen in de inhoud van deze rituele daad van aanbidding.

لIk twijfel er niet aan dat de hadj een van de grootste islamitische verplichtingen is(1), een van de verhevenste rituelen van de religie(2), en een van de beste daden waarmee men toenadering tot God, de Verhevene, zoekt(3). Zij is een pijler van de religie(4), en het verwaarlozen ervan geldt als het begaan van een zware zonde(5), wat ertoe leidt dat iemand afwijkt van het rechte pad van de islam en de moslims(6), en uiteindelijk tot ongeloof kan leiden(7)..

Dat is de hadj waarvoor de moslim strijdt en zich inzet om haar rituelen te verrichten; hij wentelt zich in het stof van nederigheid, legt zichzelf grote moeite en zware inspanning op, verdraagt de bitterheid van vervreemding en afstand, onthoudt zich van al zijn neigingen en genoegens, en ziet af van vele van zijn gewoonten en natuurlijke neigingen. Hij besteedt daarvoor het grootste deel van zijn middelen en draagt de lasten van de bedevaart, hoe moeilijk die ook moge zijn, enkel om een bevel van de Verhevene, de Almachtige, ten uitvoer te brengen(8).

Hoewel de hadj op het eerste gezicht lijkt op een van de andere vormen van aanbidding, omvat deze aanbidding in werkelijkheid vele grote vormen van eredienst in haar kern(9), en geen enkele andere daad van aanbidding kan daaraan gelijkkomen(10). De beloning voor deze verplichting is niets anders dan het verkrijgen van Gods welbehagen en het binnentreden van Zijn paradijs(11), zoals de Boodschapper van God (vrede zij met hem en zijn familie) heeft gezegd:
“Al zou jij op de weg van God goud ter grootte van de berg Abū Qubays uitgeven, dan nog zou je niet het niveau van de pelgrim bereiken en wat hij aan waardigheid verwerft.”(12)

Ondanks het bestaan van het beginsel dat er geen dwang is in de religie(21), en overeenkomstig de levenswijze van de Edele Boodschapper (vrede zij met hem en zijn familie), die gebaseerd was op het niet dwingen van mensen tot het verrichten van wat zij verafschuwen(22), en ondanks de duidelijke uitspraak van de Leider der Gelovigen (vrede zij met hem) in dit verband: “Ik zie het niet als juist om iemand te dwingen tot een daad die hij verafschuwt”(23), kan de bestuurder en heerser toch een groep tot handelen verplichten, en wel met het doel de hadj naar het Heilige Huis van God levend te houden(24).

Waarlijk, de hadj is een grote beproeving voor de dienaren van God(25), aangezien de mens tijdens de hadj omgaat met stenen, woestijn, rotsen en grind die noch schade noch voordeel brengen(26). De handelingen die de pelgrim verricht, blijven het onderwerp van verwondering voor vele dwalende geloofsovertuigingen(27).

اDe hadj is het bezoek aan het Heilige Huis van God(28), het huis dat — zoals blijkt uit de handelingen van de hadj — lijkt alsof het zelf wordt aanbeden(29); een toevluchtsoord voor de mensen en een plaats van veiligheid, en een qibla waarheen allen zich in hun eredienst richten(30); een tak van het paradijs van Gods welbehagen(31), de weg die leidt tot Gods vergeving(32), de verzamelplaats van Zijn majesteit en verhevenheid(33), en de eerste plek die op aarde werd geschapen(34)

Dat is de hadj waarbij een schepsel, uiterst klein, zich voortbeweegt naar het oneindige via een reis die nooit eindigt. Tijdens deze reis wordt de filosofie van de schepping van de kinderen van Adam belichaamd, waarbij deze wordt gevormd naar geschiedenis, geloof en gemeenschap. Degene die al deze gebeurtenissen regisseert, is God, de Verhevene; de taal van het toneelstuk is beweging, en de personages en hoofdrolspelers zijn Adam, Ibrāhīm, Hājar en zijn zoon Ismāʿīl, gevolgd door de verachte Iblīs. Het ‘make-up’ en de kleding zijn de ihram, en de acteur in dat individuele tafereel — een druppel te midden van de zee — dat ben jij, wie je ook moge zijn(38).

De hadj is een uitleg(45) van het vers: „Haast u tot God, want Ik ben voor jullie een duidelijke waarschuwer”(46), en een verklaring en toepassing(47) van: „Mijn Heer, waarom stelt U mij niet uit tot een nabije termijn zodat ik schenkingen kan doen?”(48). Tenslotte is het ook „een handeling voor de mensen”(49) en een symbool van hun kracht en waardigheid(50).

Zo kan de hadj dus niet worden gezien als een gewone daad of een eenvoudige aanbidding.

Een louter uiterlijke handeling. Het onderzoeken van de eerder genoemde zaken onthult deze waarheid: de Hadj bezit een diepe en verfijnde ziel, verstand en filosofie. Het bevat geheimen, wijsheden, waardevolle subtiliteiten, doelen, voordelen en grote levensresultaten die hun schaduw werpen op het leven van de mens, zowel materieel als spiritueel, en een inzicht geven in de diepten van deze uiterlijke handelingen. Door het innerlijke van deze handelingen te bereiken, kunnen we zowel de signalen begrijpen als de verwijzingen die erin aanwezig zijn.
(“Daarin is zeker een herinnering voor wie een hart heeft, of luistert terwijl hij waakt.” – 51)

Onze bronnen voor het verkrijgen van de filosofie en geheimen van de Hadj:

Het vermogen tot nadenken en redeneren, dat de mens als het ware naar de kern van zijn bestaan leidt, is zeker niet onbekwaam om de complexe en diepe filosofie en geheimen van de Hadj te onderzoeken, evenals de grote levensinvloeden en de doelen ervan in al zijn dimensies. Door een logische analyse, na bewustwording van de aard van deze rituelen, gebruiken en essentiële elementen waaruit ze bestaan, evenals de verbanden, metaforen en specifieke aanwijzingen die erbij horen, kunnen we ongetwijfeld veel van deze wijsheden en geheimen begrijpen.

Echter, aangezien de gegevens en resultaten die daaruit voortkomen puur rationeel zijn, is het mogelijk dat deze gegevens vervuild zijn met fouten en tekortkomingen. Zoals gezegd wordt: “De religie van God wordt door verstand niet aangetast” (52). Daarom hebben we een veiligere weg gevolgd om de filosofie en geheimen van de Hadj te benaderen, en we zullen de regels en geheimen van de Hadj onderzoeken op basis van dezelfde bronnen waaruit we zijn regels en rituelen hebben afgeleid.